Geborgenheid en bescherming voor bewoners
Yadeborg biedt alleenstaande minderjarige vreemdelingen opvang in onze Procesopvanglocaties (POA). Jonge alleenstaande statushouders vinden een veilig thuis in onze Kleine Wooneenheden (KWE's).
Ook vangen we meerderjarige (vermoedelijke) slachtoffers van mensenhandel en mensensmokkel op. Hen bieden we opvang, begeleiding en ondersteuning binnen de Categorale Opvang Slachtoffers Mensenhandel (COSM).
Veel van onze bewoners hebben traumatische gebeurtenissen meegemaakt. Daarom is het belangrijk dat ze bij ons een veilige basis vinden. Hier krijgen ze de tijd om tot rust te komen, en de ruimte om vooruit te kijken naar de toekomst en hun verdere ontwikkeling.
Yadeborg staat voor diversiteit en werkt kleinschalig. Onze verschillende locaties worden vanuit die visie vormgegeven. Kleinschaligheid is voor Yadeborg een belangrijk uitgangspunt om een goed pedagogisch leefklimaat te creëren en maatwerk te kunnen bieden in de individuele begeleiding.
Yadeborg is een zelfstandige, toekomstgerichte organisatie die voortdurend naar oplossingen en innovatie zoekt, zowel in als buiten ons eigen werk. Gemeenten en anderen die op dit dossier willen samenwerken en op zoek zijn naar passende oplossingen voor de slachtoffers, kunnen ons benaderen. We gaan graag met hen om tafel om te zien wat we samen kunnen bereiken.
Het is vrijdagochtend vroeg. Op de opvang van slachtoffers mensenhandel is Patricia om acht uur aan het werk gegaan. Haar collega Rik begint twee uur later.
Voor ze naar haar afdeling – de COSM – gaat haalt ze eerst haar BHV/EHBO-tas op bij de collega’s van de Procesopvang locatie. Deze collega’s houden ‘s nachts een oogje in het zeil.
Met hen bespreekt ze of er in haar afwezigheid bijzonderheden zijn geweest. Dat is meestal niet het geval en ook deze nacht verliep rustig. De nachtdienst heeft enkel een van de mannen gevraagd om na elf uur te stoppen met zijn gitaarspel en luide zang. De nachtrust van zijn huisgenoten moet tenslotte gerespecteerd worden. En zo gevraagd, zo gedaan.
Patricia; ‘De mannen slapen hier niet zo heel best. Vaak komen ze als stille muisjes bij onze opvang binnen. Ze zijn zo blij dat ze veilig zijn, maar na een paar dagen krijgen ze last van nachtmerries en klachten.
De stress over wat hen is overkomen en de onzekerheid over wat hen staat te wachten zit bij velen hoog. Het gevaar bestaat dat ze ‘s middags even gaan bijslapen met als gevolg dat ze ’s avonds en ’s nachts wakker zijn. Dat willen we voor zijn en we stimuleren hen dan ook om overdag aan activiteiten deel te nemen.’
Zo zijn er op maandag, woensdag en donderdag lessen Nederlands. Vaak zijn deze doorspekt met informatie over de Nederlandse cultuur, geschiedenis en gebruiken. Drie vrijwilligers spannen zich hier al sinds jaar en dag voor in.
Op dinsdag en vrijdag maken de mannen gezamenlijk schoon. Met behulp van kaartjes trekt ieder zijn taak van die dag. Het gaat om kleine taken waar zij allen plezier in hebben. De klusjes helpen hen ook op weg om weer op eigen benen te staan en een eigen huishouden te voeren, met oog voor orde en hygiëne.
Voor de mannen vandaag aan de slag gaan, heeft Patricia al een rondje door het gebouw gemaakt. Ze vervangt handdoeken en theedoeken en controleert of de verwarming niet te hoog staat en ramen onnodig open. Om negen uur brengt ze de medicatie aan de mannen die dat nodig hebben. Tegelijkertijd checkt ze hoe het met hen gaat.
‘Als begeleiders bewegen wij tussen de activiteiten van de mannen door. Wij zijn er steeds voor hen om vragen te beantwoorden en dingen te verduidelijken. Bij Yadeborg vangen wij enkel niet Nederlandse slachtoffers van mensenhandel op. De dingen die wij in Nederland vanzelfsprekend vinden, zijn hen vaak onbekend. Niet alleen de taal maar ook allerlei regels en gebruiken’, legt Patricia uit. ‘Daarom zijn de lessen Nederlands die onze vrijwilligers hen geven zo belangrijk. Daar krijgen ook regels en gebruiken uitgelegd.’
Wanneer Rik binnenkomt neemt hij met Patricia door welke taken deze dag nog op hen wachten. Cliëntcontacten, de voorbereiding van een man die uitstroomt, overleg met enkele ketenpartners en meedenken met een van de mannen die in zijn thuisland een probleem met schulden heeft. Ook moeten ze de mannen nog een keer attenderen op de workshop die vrijwilligers van het Rode Kruis vanmiddag geven, Know your rights.
Veel kan gepland worden, maar nog meer gebeurt ad hoc. Dan springen Patricia en Rik in op wat op dat moment op hun bord belandt.
Van alle mannen die in de opvang bij Yadeborg terecht komen is al vastgesteld dat zij slachtoffer zijn van mensenhandel. De AVIM (Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel), KMar (De Koninklijke Marechaussee) of arbeidsinspectie heeft hen uit de onveilige situatie gehaald om bij Yadeborg tot rust te komen. Daarvoor krijgen ze drie maanden. Een periode die gebruikt kan worden om te bedenken of zij ook aangifte willen doen tegen de mensen die hen hebben uitgebuit.
Aangifte doen lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het niet, vertelt Rik. ‘Allereerst realiseren slachtoffers zich nog niet altijd dat de situatie waarin zij zich bevonden niet in de haak is. Daarnaast hebben ze te maken met druk van de daders. Al zijn ze bij ons veilig, lang blijft de angst voor de daders bestaan.
Bovendien zetten mensenhandelaren niet enkel de slachtoffers onder druk, maar dikwijls ook hun familie in het land van herkomst.
Menigmaal voelen de mannen ook de druk van familie of bekenden die in hen geïnvesteerd hebben. Ze betaalden hun reis in de verwachting dat deze zijn loon of een deel daarvan aan hen overmaakt.’
In de ruime keuken van de opvang hebben Rik en Patricia koffie, thee en cake klaargezet. Nu de vrijwilligers van het Rode Kruis zijn gearriveerd druppelen zes mannen uit hun kamers om deel te nemen aan de workshop.
Rik ziet ze vanuit de woonkamer voorbijkomen en zegt: ‘Het is duidelijk dat de mannen onderweg het nodige is overkomen. Veel van hun verhalen zijn soortgelijk. 90 procent van de mannen die we opvangen vraagt in de eerste week om een bezoek aan de dokter en komen met medicijnen terug. Velen van hen zijn besmet met hepatitis.
Hoewel ik dit werk nu al een aantal jaren doe, kan ik me nog steeds niet voorstellen hoe het is om in hun schoenen te staan.’
‘Beroofd van je vrijheid’ is het thema van de Week tegen mensenhandel.
Er is alle reden daar aandacht voor te vragen. Want geloof het of niet, maar Nederland telt per jaar ongeveer 5000 slachtoffers van mensenhandel. In bijna de helft van die gevallen gaat het om vrouwen die in het buitenland worden geronseld en hier gedwongen in de prostitutie terecht komen.
Een andere grote groep zijn veelal Oost-Europese mannen, die in ons land onder erbarmelijke omstandigheden moeten werken. Andere vormen zijn criminele uitbuiting en ook gedwongen orgaanverwijdering – en het gebeurt allemaal binnen onze grenzen.
Meest kwetsbaar voor uitbuiting zijn migranten en vluchtelingen. De afgelopen jaren is daarbij het aandeel Oekraïense slachtoffers sterk gegroeid. Maar onder de duizenden slachtoffers zijn zeker ook ‘gewone Nederlanders’.
Met dwang, geweld, misleiding of chantage wordt misbruik gemaakt van hun kwetsbare positie. Meestal gaat het daarbij om vrouwen (ca. 59%), maar ook mannen worden dus vaak uitgebuit.
Slachtoffers van mensenhandel worden in Nederland opgevangen door de COSM: de ‘Categorale Opvang voor Slachtoffers van Mensenhandel’.
In dat kader biedt Yadeborg al sinds 2010 veilige opvang en begeleiding van mannelijke slachtoffers. Voor de duur van een periode van 90 dagen kunnen de slachtoffers bedenken of ze ook aangifte willen doen.
Tijdens de opvang krijgen de mannen psychosociale en praktische ondersteuning, én een zinvolle dagbesteding aangeboden. Op dat fundament van rust, veiligheid en stabiliteit kunnen ze herstellen en toewerken naar een nieuw leven.
Het is een grote opgave om de draad weer op te pakken. Durf je aangifte te doen tegen de daders? Kun je losbreken uit je giftige omgeving? Kun je je trauma de baas worden en je financiële situatie op orde krijgen?
Yadeborg is gedreven deze mensen bij te staan is er trots op al sinds 2010 een bijdrage aan dit werk te hebben geleverd!
(de foto is niet iemand die bij Yadeborg wordt opgevangen, maar dient slechts ter illustratie.)
